Tìm hiểu nguyên nhân bị sỏi mật

Bệnh sỏi mật hiện rất phổ biến, gây ra nhiều tác động nghiêm trọng tới sức khỏe, đời sống người bệnh. Để có thêm kiến thức cần thiết giúp đối phó hiệu quả với căn bệnh này, mỗi người cần tìm hiểu các nguyên nhân bị sỏi mật gồm những gì.
Để đối phó hiệu quả với căn bệnh này, mỗi người cần tìm hiểu các nguyên nhân bị sỏi mật gồm những gì.

Để đối phó hiệu quả với căn bệnh này, mỗi người cần tìm hiểu các nguyên nhân bị sỏi mật gồm những gì.

Đâu là các nguyên nhân bị sỏi mật thường gặp?

Sỏi túi mật gồm có hai loại:

  • Sỏi mật cholesterol. Loại phổ biến nhất của sỏi mật, gọi là sỏi cholesterol, thường màu vàng. Các sỏi mật được cấu tạo chủ yếu cholesterol không tan, mặc dù cũng có thể có các thành phần khác.
  • Sỏi mật pigment. Sỏi màu nâu hoặc đen khi mật có chứa quá nhiều bilirubin.

Sự xuất hiện của bùn mật tạo tiền đề cho việc hình thành sỏi mật. Mặc dù trong hầu hết các trường hợp, sỏi bùn mật tự tan ra hoặc được đẩy ra ngoài qua quá trình co bóp của túi mật để hỗ trợ tiêu hóa thức ăn của cơ thể. Nhưng ở một số người khác, bùn mật ngày một cô đặc lên và dẫn đến sự hình thành của sỏi mật.

Các yếu tố dẫn đến sự hình thành sỏi mật bao gồm:

  • Di truyền: Nếu trong gia đình bạn có người mắc sỏi túi mật, bạn sẽ có nguy cơ mắc bệnh cao hơn.
  • Giới tính: Phụ nữ có nguy cơ mắc sỏi túi mật cao hơn nam giới.
  • Thừa cân hoặc béo phì
  • Giảm vận động của túi mật: do ít vận động, ngồi nhiều; chế độ ăn uống quá kiêng khem hoặc nuôi ăn qua đường tĩnh mạch.
  • Chế độ ăn uống quá nhiều cholesterol.
Nguyên nhân bị sỏi mật bao gồm: di truyền, béo phì, giảm vận động túi mật, ăn uống quá kiêng khem hoặc nuôi ăn qua đường tĩnh mạch, ăn quá nhiều cholesterol...

Nguyên nhân bị sỏi mật bao gồm: di truyền, béo phì, giảm vận động túi mật, ăn uống quá kiêng khem hoặc nuôi ăn qua đường tĩnh mạch, ăn quá nhiều cholesterol…

Ai dễ mắc bệnh sỏi mật nhất?

 

Từ các nguyên nhân bị sỏi mật nêu trên, có thể thấy các đối tượng có nguy cơ mắc bệnh sỏi mật cao nhất gồm có:

  • Phụ nữ: Trong giai đoạn thai kì, mức độ estrogen của phụ nữ tăng cao sẽ khiến cho sự lưu thông dịch mật trở nên trì trệ; bên cạnh đó thuốc tránh thai cũng là nguyên nhân khiến cho mức cholesterol tăng cao.
  • Người bị thừa cân, béo phì
  • Người bị dư thừa lượng chất béo và lượng đường trong cơ thể
  • Người trên 60 tuổi
  • Các bệnh nhân tiểu đường.

Dấu hiệu nhận biết sỏi mật

Nhận biết sớm các dấu hiệu nghi vấn đang bị sỏi mật giúp người có nguy cơ mắc bệnh có cơ hội được điều trị kịp thời. Những biểu hiện sau đây giúp bạn sớm phát hiện sự xuất hiện của sỏi mật trong cơ thể:

  • Đầy bụng
  • Bị viêm
  • Đau nhiều ở bụng phải
  • Luôn có cảm giác khó chịu ở phần lưng dưới
  • Nhức đầu, sốt, buồn nôn

Nếu gặp những dấu hiệu trên, bạn cần sớm đi khám chuyên khoa để được thăm khám, xét nghiệm, chẩn đoán chính xác và điều trị sớm.

Các phương pháp chẩn đoán sỏi túi mật

Để chẩn đoán bệnh, bên cạnh các triệu chứng điển hình như đau, sốt, da và củng mắt vàng, người bệnh cần thực hiện xét nghiệm máu để kiểm tra lượng bạch cầu trong máu, nếu bilirubin máu tăng khi có tắc mật.

Siêu âm, chụp cắt lớp vi tính cũng giúp chẩn đoán bệnh sỏi mật hiệu quả. Đối với sỏi túi mật, siêu âm là phương pháp có giá trị cao trong chẩn đoán.

Điều trị sỏi mật bằng cách nào?

Bệnh sỏi mật có thể chữa khỏi hoàn toàn. Điều trị sỏi mật mục đích chính cần lấy sỏi mật ra khỏi cơ thể, có thể hỗ trợ bằng thuốc giảm đau, kháng sinh theo chỉ định của bác sĩ. Các cách điều trị bao gồm:

  1. Nội khoa: Sỏi túi mật khi mới xuất hiện, triệu chứng còn nhẹ, kích thước sỏi còn nhỏ, có thể lọại bỏ được bằng thuốc kết hợp với chế độ ăn uống, sinh hoạt hợp lý. Phương pháp điều trị nội khoa áp dụng với sỏi cholesterol dưới 1,5cm, cho kết quả tốt.
  2. Ngoại khoa: Trường hợp bệnh đã kéo dài, triệu chứng nặng hơn, sỏi cỡ vừa và lớn, can thiệp điều trị bằng ngoại khoa là cần thiết. Có một số phương pháp điều trị sỏi túi mật bao gồm:
  • Phẫu thuật mở: Cắt túi mật với phương pháp mổ phanh, thường áp dụng trong trường hợp mổ nội soi thất bại hoặc người bệnh bị viêm mủ túi mật.
  • Phẫu thuật nội soi cắt túi mật chứa sỏi: Cắt túi mật bằng phương pháp nội soi thường áp dụng với sỏi to, người bệnh đau nhiều hoặc sỏi gây viêm túi mật.
Đối với sỏi túi mật, siêu âm là phương pháp có giá trị cao trong chẩn đoán.

Đối với sỏi túi mật, siêu âm là phương pháp có giá trị cao trong chẩn đoán.

Hỗ trợ điều trị bằng chế độ ăn uống, sinh hoạt phù hợp

Ăn uống hợp lý: Việc tiêu thụ trái cây và rau quả như củ cải, cần tây, atiso, các loại trái cây giàu vitamin C, ngũ cốc nguyên hạt… cùng thức ăn có hàm lượng chất béo thấp rất có lợi trong việc tối ưu hóa chức năng của túi mật, thúc đẩy hệ tiêu hóa hoạt động hiệu quả.

Người bệnh nên hạn chế tối đa thịt đỏ, ăn thay thế bằng thịt trắng, sử dụng cách chế biến hấp hoặc nướng thay vì chiên rán. Cá cũng là một lựa chọn tuyệt vời giúp bổ sung protein và chất sắt. Lưu ý, nên cắt giảm các loại nước có gas, đồ ngọt, chất cồn và thực phẩm chiên rán. Không được ăn các món quá mặn để tránh gây bất lợi cho hệ tiêu hóa, dẫn đến hiện tượng trào ngược axit trong dạ dày.

Thực hiện chế độ sinh hoạt, vận động, nghỉ ngơi hợp lý: Tập thể dục đều đặn và vừa sức rất có lợi cho sức khỏe người bị sỏi mật. Với người chưa mắc bệnh, việc rèn luyện thân thể còn giúp phòng ngừa bệnh sỏi mật. Nhiều người còn áp dụng cách ngủ quay người về bên phải theo hướng túi mật. Điều này khiến họ giảm được những cơn đau do sỏi mật gây ra, đồng thời cũng hỗ trợ loại bỏ sỏi mật.

Biến chứng nào xảy ra nếu sỏi mật không bị loại bỏ kịp thời?

Bệnh sỏi mật nếu không được phát hiện sớm và điều trị hiệu quả có thể gây nên biến chứng nguy hiểm ảnh hưởng đến sức khỏe như:

Viêm túi mật cấp

Túi mật bị viêm hoặc nhiễm khuẩn do sỏi bịt kín miệng túi mật gây tắc nghẽn. 20% các trường hợp viêm túi mật cấp gây nhiễm khuẩn. Đây là tình trạng bệnh lý khá nguy hiểm, nếu lan sang các bộ phận khác sẽ có thể đe dọa đến tính mạng của bệnh nhân.

Viêm đường mật

Viêm đường mật là bệnh lý nhiễm trùng ống mật chủ do nguyên nhân chủ yếu là sỏi đường mật. Bệnh nếu không được điều trị có thể gây ra nhiều biến chứng nguy hiểm thậm chí là đe dọa đến tính mạng người bệnh như viêm gan, xơ gan, nhiễm trùng toàn thân, ung thư đường dẫn mật…

Viêm tụy

Viêm đường mật là nguyên nhân chính gây ra biến chứng viêm tụy. Các enzyme tiêu hóa trong dịch tuỵ khi lưu thông từ ống tụy đến tá tràng bị ứ đọng lại do sỏi từ đường mật rơi xuống ống tụy ở phần ngã ba đường mật tụy (đường cong Oddi). Các enzyme này sẽ tấn công làm tổn thương và gây viêm tụy nặng nề. Để điều trị, ngoài các biện pháp tạm thời như truyền dịch để bù dịch, ổn định huyết áp; nhịn ăn uống để cho tuyến tuỵ nghỉ ngơi; bác sỹ có thể cân nhắc thủ thuật nội soi mật tuỵ ngược dòng để lấy sỏi.

Áp xe gan – đường mật

Khi đường mật có sỏi, sỏi sẽ gây tắc nghẽn đường mật, ứ trệ và tăng áp lực dịch mật, tạo điều kiện thuận lợi cho vi khuẩn đi ngược dòng và xâm nhập gây nhiễm khuẩn đường mật, tạo mủ và hình thành ổ áp xe gan mật.

Ung thư túi mật

80% số người bị ung thư túi mật khi siêu âm phát hiện có sỏi mật. Nhưng ngược lại sỏi mật rất hiếm khi gây ung thư, ung thư túi mật là một biến chứng ít gặp.