Triệu chứng và nguyên nhân sỏi túi mật gồm những gì?

Trong khi bệnh sỏi túi mật ngày càng phổ biến với các tác hại không nhỏ tới sức khỏe người mắc, nhiều người còn chưa biết về nguyên nhân sỏi túi mật cũng như triệu chứng của bệnh là gì. Những thông tin cụ thể dưới đây sẽ giúp bạn hiểu rõ hơn về căn bệnh này cũng như cách điều trị phổ biến, hiệu quả hiện nay.
Không ít người còn chưa biết về nguyên nhân sỏi túi mật cũng như triệu chứng của bệnh là gì.

Không ít người còn chưa biết về nguyên nhân sỏi túi mật cũng như triệu chứng của bệnh là gì.

Sỏi túi mật và những đối tượng dễ mắc bệnh nhất

Thành phần của sỏi túi mật gồm cholesterol và các chất khác hình thành trong túi mật. Với nhiều kích thước khác nhau, sỏi túi mật có thể rất nhỏ (sỏi bùn) hoặc khá lớn, ở thể mềm hoặc rắn. Có thể có một hoặc rất nhiều sỏi trong túi mật. Dù bệnh sỏi túi mật có thể xảy ra với nhiều đối tượng khác nhau, song có những trường hợp dễ mắc hơn bao gồm:
  • Nữ giới: Phụ nữ dễ mắc sỏi túi mật hơn vì sự ảnh hưởng của estrogen (hormone nữ) lên quá trình tạo mật.
  • Những người thừa cân hoặc đang cố gắng giảm cân nhanh chóng: Đây cũng là đối tượng có khả năng cao bị sỏi túi mật.
  • Người có người thân trong gia đình từng bị sỏi túi mật: Bệnh lý này có mối liên quan tác động trong gia đình, người thân ruột thịt. Một người sẽ tăng khả năng mắc bệnh nếu trong gia đình họ có người đã từng bị sỏi túi mật.

    Nguyên nhân sỏi túi mật gồm những gì?

    Nguyên nhân sỏi túi mật

    Có rất nhiều nguyên nhân gây ra sỏi túi mật, trong đó có 2 nguyên nhân chính sau:

    • Trong dịch mật chứa quá nhiều cholesterol. Thông thường, mật có đủ chất để hòa tan cholesterol do gan bài tiết. Nhưng nếu gan đào thải cholesterol nhiều hơn khả năng hòa tan của mật, phần cholesterol dư thừa có thể hình thành các tinh thể và cuối cùng tạo thành sỏi.
    • Dịch mật chứa quá nhiều bilirubin. Bilirubin là một chất được tạo ra khi các hồng cầu bị phá vỡ. Một số bệnh lý như xơ gan, nhiễm trùng đường mật đang tồn tại trong cơ thể khiến gan phải sản xuất quá nhiều bilirubin. Phần bilirubin dư thừa sẽ dẫn đến sự xuất hiện của các viên sỏi trong túi mật.

    Các yếu tố có thể làm tăng nguy cơ sỏi túi mật

    Bên cạnh đó, còn có rất nhiều yếu tố có thể làm tăng nguy cơ sỏi túi mật như:

    • Tuổi cao: người từ 60 tuổi trở lên sẽ dễ mắc bệnh sỏi túi mật hơn.
    • Tình trạng thừa cân hoặc béo phì
    • Do thay đổi trong cơ thể khi phụ nữ mang thai
    • Chế độ ăn quá nhiều chất béo, cholesterol, ít chất xơ
    • Có người trong gia đình bị sỏi túi mật
    • Mắc bệnh tiểu đường, nhiễm trùng gan, xơ gan
    • Dùng một số thuốc hạ cholesterol, thuốc tránh thai, thuốc có chứa estrogen (thuốc điều trị nội tiết).

    Có rất nhiều nguyên nhân sỏi túi mật, trong đó có 2 nguyên nhân chính: dịch mật chứa quá nhiều cholesterol hoặc quá nhiều bilirubin.

    Có rất nhiều nguyên nhân sỏi túi mật, trong đó có 2 nguyên nhân chính: dịch mật chứa quá nhiều cholesterol hoặc quá nhiều bilirubin.

Những triệu chứng điển hình của bệnh sỏi túi mật

Đa số các trường hợp mắc bệnh sỏi túi mật không có triệu chứng rõ rệt. Các dấu hiệu của bệnh chỉ thể hiện rõ và ảnh hưởng lớn tới sức khỏe, sinh hoạt của bệnh nhân khi sỏi phát triển kích thước. Những viên sỏi túi mật có kích thước lớn sẽ bị kẹt trong trong ống dẫn mật đến ruột, túi mật lúc này sẽ co bóp khó hơn và người bệnh sẽ cảm thấy đau vùng bụng trên bên phải. Nhìn chung, bệnh sỏi túi mật có những dấu hiệu điển hình dưới đây:

  • Đau ở phần bụng trên hoặc phần giữa bên phải trong ít nhất 30 phút. Triệu chứng này có thể kéo dài hoặc thậm chí gây ra co thắt.
  • Đau lưng hoặc đau giữa hai xương bả vai, đặc biệt là đau vai phải
  • Vàng da hoặc vàng mắt
  • Sốt
  • Phân màu đất sét trắng
  • Buồn nôn và nôn ói.

Ngoài những triệu chứng nêu trên, bệnh sỏi túi mật có thể có các biểu hiện khác mà chưa được đề cập.

Hiện nay, phẫu thuật nội soi cắt túi mật chứa sỏi được áp dụng phổ biến và có nhiều ưu điểm hơn so với mổ mở.

Hiện nay, phẫu thuật nội soi cắt túi mật chứa sỏi được áp dụng phổ biến và có nhiều ưu điểm hơn so với mổ mở.

Biến chứng nào người bệnh phải đối mặt nếu không chữa trị kịp thời?

Viêm túi mật cấp:  

Sỏi túi mật có thể gây viêm túi mật cấp khi viên sỏi di chuyển theo dòng chảy của dịch mật lọt vào ống túi mật, làm ứ tắc dịch mật trong túi mật. Dịch mật bị ứ tắc trong túi mật sẽ gây nhiễm trùng và viêm túi mật cấp. Bệnh gây ra các tình trạng: đau dữ dội vùng bụng trên bên phải, có thể kéo dài đến vài tiếng. Người bệnh bị sốt cao, tối thiểu 38 độ C, tim đập nhanh, người ớn lạnh. Có thể xảy ra tình trạng vàng da.

Nhiễm trùng đường mật, viêm đường mật cấp:

Nếu sỏi làm tắc nghẽn ống dẫn mật sẽ dễ gây nhiễm trùng và viêm đường mật cấp. Các triệu chứng của viêm đường mật cấp bao gồm: đau vùng bụng trên bên phải, đau có thể lan ra sau vai; sốt cao, ớn lạnh toàn thân, vàng da, ngứa da, người thường xuyên mệt mỏi.

Viêm tụy cấp:

Viêm tụy cấp có thể xảy ra khi sỏi túi mật di chuyển từ túi mật theo đường mật và lọt vào ngã ba mật tụy làm ứ tắc dịch tụy, gây viêm tụy cấp. Triệu chứng phổ biến nhất của viêm tụy cấp do sỏi là đau bụng dữ dội, liên tục. Đau có thể lan từ bụng ra sau lưng và thường trở nên tồi tệ hơn sau khi ăn. Các triệu chứng khác của viêm tụy cấp có thể bao gồm: mệt mỏi, tiêu chảy, ăn mất ngon, nôn ói, sốt cao trên 38 độ C, co cứng vùng bụng trên rốn,…

Ung thư túi mật:

Ung thư túi mật là một biến chứng của sỏi túi mật với tỷ lệ 1/10.000, tuy hiếm gặp nhưng rất nghiêm trọng. Sỏi mật cũng làm tăng nguy cơ mắc ung thư túi mật, ước tính cứ 5 người bị ung thư túi mật thì có đến 4 người đã từng mắc sỏi túi mật.

Nếu bạn có thêm các yếu tố nguy cơ như: tiền sử gia đình có người mắc ung thư túi mật, túi mật vôi hóa, polyp túi mật kích thước hơn 10 mm, mắc cả polyp túi mật và sỏi túi mật,… thì các bác sĩ có thể đề nghị phẫu thuật cắt túi mật để phòng ngừa rủi ro ngay cả khi sỏi mật không gây ra triệu chứng. Các triệu chứng của ung thư túi mật tương tự như sỏi túi mật và đôi khi có thể gây nhầm lẫn như: đau bụng, sốt cao, vàng da.

Tắc ruột:

Là biến chứng hiếm gặp nhưng nguy hiểm do sỏi túi mật gây ra và cần phải điều trị ngay lập tức, nếu không được điều trị thậm chí có thể nguy hiểm đến tính mạng.

Chẩn đoán và điều trị bệnh sỏi túi mật bằng cách nào?

Chẩn đoán sỏi túi mật:

Siêu âm là phương pháp đầu tiên để tìm ra sỏi túi mật. Khi siêu âm cho thấy kết quả không rõ ràng, bác sĩ có thể sử dụng một phương pháp khác như HIDA, ERCP (nội soi mật tụy ngược dòng) hoặc MRI. Đặc biệt trong phương pháp ERCP, các sỏi túi mật sẽ được loại bỏ trong quá trình chẩn đoán.

Điều trị sỏi túi mật:

Có hai phương pháp phổ biến bao gồm:

  • Nội khoa: Một số trường hợp mắc bệnh có thể được chỉ định sử dụng thuốc làm tan sỏi. Đó là những bệnh nhân không đáp ứng đủ yêu cầu của việc phẫu thuật. Tuy nhiên, việc sử dụng thuốc cần thực hiện liên tục trong thời gian dài. Ngoài ra, bệnh có thể tái phát khi dừng thuốc.
  • Ngoại khoa: Sỏi túi mật có thể chữa khỏi được bằng cách phẫu thuật cắt bỏ túi mật để loại bỏ sỏi mật. Hiện nay, phương pháp phẫu thuật nội soi cắt túi mật chứa sỏi được áp dụng phổ biến và có nhiều ưu điểm hơn so với mổ mở. Mổ nội soi chỉ xâm lấn tối thiểu qua vài vết rạch rất nhỏ, với ống soi có gắn camera và dụng cụ phẫu thuật được đưa vào trong ổ bụng nhằm cắt bỏ túi mật. Bệnh nhân được mổ nhanh, nằm viện ít thời gian, sớm hồi phục sức khỏe, ít đau sau mổ và đảm bảo tính thẩm mỹ.